01 Ekim 2014 Çarşamba
 
Sitede Ara
Bana Ulaşın
Bize Sorun
Bir Fikrim Var
Çözüm Arıyorum
Gündem
Kongre ve Konferanslar
Atamalar
Kariyer İmkanları
ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ MAKALELER  
SAĞLIK ÇALIŞANLARINA YÖNELİK ŞİDDET
17.02.2011
Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet: Risk Faktörleri, Etkileri, Değerlendirilmesi ve Önlenmesi

Sağlık alanında ortaya çıkan şiddet, diğer iş yerlerine göre oldukça fazladır  ve daha az kayda alınmaktadır. Sağlık kurumlarındaki şiddetin Sağlık çalışanlarının maruz kaldığı şiddete ilişkin yurt dışı ve yurt içinde birçok çalışma yapılmıştır. Çalışmalardan elde edilen bulguların az oranda bildirildiği, sadece yaralanma gibi ciddi olayların şiddet olarak algılandığı, diğerlerinin bildirilmediği çalışmalarda öne çıkmıştır.


Bir çalışmada sağlık kurumunda çalışmanın diğer iş yerlerine göre şiddete uğrama yönünden 16 kat daha riskli olduğu gösterilmiştir. Araştırmalar hastalar kadar hasta yakınlarının da sağlık çalışanlarına şiddet uyguladığını göstermektedir.


KANADA

En çok şiddet uygulama acil serviste gerçeklemiştir

Şiddete uğrama sıklığı %60

Sözel istismar %76

Fiziksel tehdit veya saldırı %86

şiddette uğramalarından dolayı hastalardan korkanlar %73

iş doyumunda azalma %74

uğradığı şiddeti rapor edenler %67


İNGİLTERE

hastalar tarafından davranışsal tehdit alanlar %23

hasta yakınları tarafından davranışsal tehdit alanlar %15,5

fiziksel saldırı oranı %20


TÜRKİYE (Eskişehir,Ankara,Kütahya çalışması)

Şiddete en sık pratisyen hekimler ve hemşirelerin uğramaktadır

en sık Acil Servislerde çalışanlar şiddete maruz kalmaktadır.

Son bir yıl içinde en az bir kez şiddete maruz kalma oranı %49.5 olarak belirtilmiş

Olguların %48.3’inin 1-5 kez arasında şiddete maruz kaldıkları saptanmıştır.

Kadınlarda şiddete uğrama sıklığının daha yüksek olduğu saptanmıştır (%60’a %40).

sözel şiddetin %72.4

fiziksel şiddetin %11.7

silah, bıçak veya kesici delici aletlerin %0,3 oranında kullanıldığı belirtilmiştir.

Çalışmada değinilen bir başka nokta da; çalışanın şiddete uğrama sırasında, genellikle yardım alamadığıdır


ACİL SERVİSLER’deki durum ise; İzmir’de yapılan bir çalışmada katılımcıların %98.5’i sözel şiddete uğradıkları %19.7’sinin de fiziksel şiddete uğradıkları belirtilmiştir.

Adana’da acil servislerde yapılan bir çalışmada, katılımcıların %100’ü her nöbetlerinde, en az bir kez sözel şiddete maruz kaldıklarını belirtmişlerdir. Bir aylık sürede, saldırgan davranışın %53.2, fiziksel şiddetin ise %38.5 olduğu gösterilmiştir.


Sağlık Çalışanlarında Saldırı Sonrası Görülen Sorunlar

Kanada’da yapılan bir çalışmada, acil serviste şiddete maruz kalanların %38’inin sağlık alanı dışında başka bir işe geçmeyi istedikleri,yaklaşık %18’inin acil serviste çalışmak istemedikleri, bir kısmının da işlerinden ayrıldıkları belirtilmiştir.


Şiddete uğrayanların %25’inin şiddet olayı sonrasındaki ilk mesailerinde kötü performans gösterdikleri, %24’ünün ilk bir haftasında kötü performans gösterdikleri,  ilerleyen zamanlarda da %19 unun performansının etkilendiği gösterilmiştir. Yaşanan şiddet olayı sonrasında %73’ünün hastalarından korktukları,  %24’ünün hastaların şiddetinden korktukları,  %35’inin hastaları "potansiyel şiddet gösteren" olarak gördükleri bildirilmiştir


Yapılan çalışmalarda şiddete uğrayanlarda şiddetin psikolojik etkileri gösterilmiştir. Şaşkınlık, kızgınlık, çaresizlik, korku, tükenmişlik, güven kaybı, kendini suçlama gibi farklı duygulara neden olduğu belirtilmiştir.  Ayrıca özellikle fiziksel şiddete uğrayan çalışanlarda, travma sonrası stres bozukluğu gelişebileceğine değinilmiştir. Çalışmalarda saptanan bir diğer sonuç, şiddete uğrayan sağlık çalışanının, diğer hastalara sunduğu hizmet kalitesinin dolaylı olarak düşmesidir.


Türkiye’de 2006 da yapılan çalışmada şiddete uğrayan sağlık çalışanlarının %43.5’i herhangi bir sorun belirtmezken, %56.2’sinin anksiyete veya irritasyon bulguları gösterdikleri saptanmıştır. Bu kişilerin büyük bir çoğunluğunun (%87.8), tedavi almadığı görülmüştür.



Güvenli Çalışma Ortamının Oluşturulması

Şiddet riskini azaltmanın en önemli yolu, çalışma ortamında yeterli güvenlik önlemlerinin alınmasıdır. Çalışmalar daha çok acil servisler için yapılmış olsa da, diğer bölümler için de uyarlanabilir.

ABD’de acil servislerdeki şiddete karşı oldukça sıkı önlemler alınmaktadır. Örneğin, metal detektörlerin kullanılması, hastane içine silah sokmayı önlemektedir. Yapılan anketlerde, hasta, hasta yakını ve çalışanların büyük bir oranının (%73-%89) metal detektörler sayesinde kendilerini güvende hissettikleri belirtilmiştir. Başka bir önlem de, güvenlik köpeklerinin bulundurulmasıdır. Yapılan bir çalışmada, acil serviste K-9 köpeklerinin bulundurulmasının şiddet riskini oldukça azalttığı, özellikle çete aktivitelerini kontrol etmekte yardımcı olduğu gösterilmiştir.Alınabilecek diğer geniş çaplı önlemler; uygun raporlama sistemleri, etkili güvenlik eğitimleri, görevli kişilerle 24 saat alan içi güvenlik sağlanması, güvenlikli kapılar, güvenlik kameraları, metal detektörler ve kontrol noktaları, koruyucu akrilik pencere ve panik alarmlarıdır.


Kaynak:


Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet: Risk Faktörleri, Etkileri, Değerlendirilmesi ve Önlenmesi

Violence Towards Health Care Staff:

Risk Factors, Aftereffects,

Evaluation and Prevention

Bilge Annagür 1

1 Uzm. Dr., Konya Numune Hastanesi, Konya




2014  © T.C. Sağlık Bakanlığı IDEA